शुक्ल यजुर्वेदः - अष्टाविंशोऽध्यायः

शुक्ल यजुर्वेदः - अष्टाविंशोऽध्यायः



होता यक्षत्समिधेन्द्रमिडस्पदे नभा पृथिव्याऽ अधि । दिवो वर्ष्मन्त्समिध्यतऽ ओजिष्ठश्चर्षणीसहां वेत्वाज्यस्य होतर्यज ॥ १ ॥ होता यक्षत्तनूनपातमूतिभिर्जेतारमपराजितम् । इंद्रं देवँ स्वर्विदं पथिभिर्मधुमत्तमैर्नराशँसेन तेजसा वेत्वाज्यस्य होतर्यज ॥ २ ॥ होता यक्षदिडाभिरिंद्रमीडितमाजुह्वानममर्त्यम् । देवो देवैः सवीर्यो वज्रहस्तः पुरंदरो वेत्वाज्यस्य होतर्यज ॥ ३ ॥ होता यक्षद्‍बर्हिषीन्द्रं निषद्वरं वृषभं नर्यापसम् । वसुभी रुद्रैरादित्यैः सयुग्भिर्बर्हिरासदद्वेत्वाज्यस्य होतर्यज ॥ ४ ॥ होता यक्षदोजो न वीर्यँ सहो द्वारऽइंद्रमवर्धयन् । सुप्रायणाऽ अस्मिन्यज्ञे वि श्रयन्तामृतावृधो द्वारऽ इंद्राय मीढुषे व्यन्त्वाज्यस्य होतर्यज ॥ ५ ॥ होता यक्षदुषेऽ इंद्रस्य धेनू सुदुधे मातरा मही । सवातरौ न तेजसा वत्समिन्द्रमवर्धतां वीतामाज्यस्य होतर्यज ॥६ ॥ होता यक्षद्दैव्या होतारा भिषजा सखाया हविषेन्द्रं भिषज्यतः । कवी देवौ प्रचेतसाविन्द्राय धत्तऽ इंद्रियं वीतामाज्यस्य होतर्यज ॥ ७ ॥ होता यक्षत्तिस्रो देवीर्न भेषजं त्रयस्त्रिधातवोऽपसऽ इडा सरस्वती भारती महीः । इंद्रपत्नीर्हविष्मतीर्व्यन्त्वाज्यस्य होतर्यज ॥ ८ ॥ होता यक्षत्त्वष्टारमिंद्रं देवं भिषजँ सुयजं घृतश्रियम् । पुरुरूपँ सुरेतसं मघोनमिंद्राय त्वष्टा दधदिंद्रियाणि वेत्वाज्यस्य होतर्यज ॥ ९ ॥ होता यक्षद्वनस्पतिँ शमितारँ शतक्रतुं धियो जोष्टारमिंद्रियम् । मध्वा समञ्जन्पथिभिः सुगेभिः स्वदाति यज्ञं मधुना घृतेन वेत्वाज्यस्य होतर्यज ॥ १० ॥ होता यक्षदिंद्रँ स्वाहाजस्य स्वाहा मेदसः स्वाहा स्तोकानाँ स्वाहा स्वाहाकृतीनाँ स्वाहा हव्यसूक्तीनाम् । स्वाहा देवाऽ आज्यपा जुषाणाऽ इंद्रऽ आज्यस्य व्यन्तु होतर्यज ॥ ११ ॥ देवं बर्हिरिंद्रँ सुदेवं देवैर्वीरवत्स्तीर्णं वेद्यामवर्धयत् । वस्तोर्वृतं प्राक्तोर्भृतँ राया बर्हिष्मतोऽत्यगाद्वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज ॥ १२ ॥ देवीर्द्वारऽ इंद्रँ सङ्‍घाते वीड्वीर्यामन्नवर्धयन् । आ वत्सेन तरुणेन कुमारेण च मीवतापार्वाणँ रेणुककाटं नुदन्तां वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु यज ॥ १३ ॥ देवी उषासानक्तेन्द्रं यज्ञे प्रयत्यह्वेताम् । दैवीर्विशः प्रायासिष्टाँ सुप्रीते सुधिते वसुवने वसुधेयस्य वीतां यज ॥ १४ ॥ देवी जोष्ट्री वसुधिती देवमिन्द्रमवर्धताम् । अयाव्यन्याघा द्वेषाँस्यान्या वक्षद्वसु वार्याणि यजमानाय शिक्षिते वसुवने वसुधेयस्य वीतां यज ॥ १५ ॥ देवीऽ ऊर्जाहुती दुघे सुदुघे पयसेंद्रमवर्धताम् । इषमूर्जमन्या वक्षत्सग्धिँ सपीतिमन्या नवेन पूर्वं दयमाने पुराणेन नवमधातामूर्जमूर्जाहुतीऽ ऊर्जयमाने वसु वार्याणि यजमानाय शिक्षिते वसुवने वसुधेयस्य वीतां यज ॥ १६ ॥ देवा दैव्या होतारा देवमिंद्रमवर्धताम् । हुताघशँसावाभार्ष्टां वसु वार्याणि यजमानाय शिक्षितौ वसुवने वसुधेयस्य वीतां यज ॥ १७ ॥ देवीस्तिस्रस्तिस्रो देवीः पतिमिंद्रमवर्धयन् । अस्पृक्षद्‍भारती दिवँ रुद्रैर्यज्ञँ सरस्वतीडा वसुमती गृहान्वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु यज ॥ १८ ॥ देवऽ इंद्रो नराशँसस्त्रिवरूथस्त्रिबन्धुरो देवमिंद्रमवर्धयत् । शतेन शितिपृष्ठानामाहितः सहस्रेण प्र वर्तते मित्रावरुणेदस्य होत्रमर्हतो बृहस्पति स्तोत्रमश्विनाध्वर्यवं वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज ॥ १९ ॥ देवो देवैर्वनस्पतिर्हिरण्यपर्णो मधुशाखः सुपिप्पलो देवमिन्द्रमर्धयत् । दिवमग्रेणास्पृक्षदान्तरिक्षं पृथिवीमदृँहीद्वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज ॥ २० ॥ देवं बर्हिर्वारितीनां देवमिंद्रमवर्धयत् । स्वासस्थमिंद्रेणासन्नमन्या बर्हिँष्यभ्यभूद्वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज ॥२१ ॥ देवोऽ अग्निः स्विष्टकृद्देवमिंद्रमवर्धयत् । स्विष्टं कुर्वन्त्स्विष्टकृत्स्विष्टमद्य करोतु नो द्वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज ॥ २२ ॥ अग्निमद्य होतारमवृणीतायं यजमानः पचन्पक्तीः पचन्पुरोडाशं बध्नन्निन्द्राय छागम् । सूपस्थाऽ अद्य देवो वनस्पतिरभवदिंद्राय छागेन । अघत्तं मेदस्तः प्रति पचताग्रभीदवीवृधत्पुरोडाशेन । त्वामद्यऽ ऋषे ॥ २३ ॥ होता यक्षत्समिधानं महद्यशः सुसमिद्धं वरेण्यमग्निमिंद्रं वयोधसम् । गायत्रीं छन्द्रऽइद्रियं त्र्यविं गां वयो दधद्वेत्वाज्यस्य होतर्यज ॥ २४ ॥ होता यक्षत्तनूनपातमुद्‍भिदं यं गर्भमदितिर्दधे शुचिमिंद्रं वयोधसम् । उष्णिहं छन्दऽ इंद्रियं दित्यवाहं गां वयो दधद्वेत्वाज्यस्य होतर्यज ॥२५ ॥ होता यक्षदीडेन्यमीडितं वृत्रहन्तममिडाभिरीड्यँ सहः सोममिंद्रं वयोधसम् । अनुष्टुभं छन्दऽ इंद्रियं पञ्चाविं गां वयो दधद्वेत्वाज्यस्य होतर्यज ॥ २६ ॥ होता यक्षत्सुबर्हिषं पूषण्वन्तममर्त्यँ सीदन्तं बर्हिषि प्रियेऽमृतेन्द्रं वयोधसम् । बृहतीं छन्दऽ इन्द्रियं त्रिवत्सं गां वयो दधद्वेत्वाज्यस्य होतर्यज ॥ २७ ॥ होता यक्षद्‍व्यचस्पतिः सुप्रायणाऽ ऋतोवृधो द्वारो देवीर्हिरण्ययीर्ब्रह्माणमिंद्रं वयोधसम् । पंक्तिं छन्दऽ इहेन्द्रियं तुर्यवाहं गां वयो दधद्‍व्यन्त्वाज्यस्य होतर्यज ॥ २८ ॥ होता यक्षत्सुपेशसा सुशिल्पे बृहतीऽ उभे नक्तोषासा न दर्शते विश्वमिंद्रं वयोधसम् । त्रिष्टुभं छन्दऽ इहेन्द्रियं पष्ठवाहं गां वयो दधद्वीतामाज्यस्य होतर्यज ॥ २९ ॥ होता यक्षत्प्रचेतसा देवानामुत्तमं यशो होतारा दैव्या कवी सयुजेन्द्रं वयोधसम् । जगतीं छन्दऽ इंद्रियमनड्वाहं गां वयो दधद्वीतामाज्यस्य होतर्यज ॥ ३० ॥ होता यक्षत्पेशस्वतीस्तिस्रो देवीर्हिरण्ययीर्भारतीर्बृहतीर्महीः पतिमिन्द्रं वयोधसम् । विराजं छन्दऽ इहेन्द्रियं धेनुं गां न वयो दधद्‍व्यन्त्वाज्यस्य होतर्यज ॥ ३१ ॥ होता यक्षत्सुरेतसं त्वष्टारं पुष्टिवर्धनं रूपाणि बिभ्रतं पृथक् पुष्टिमिन्द्रं वयोधसम् । द्विपदं छन्दऽ इन्द्रियमुक्षाणं गां न वयो दधद्वेत्वाज्यस्य होतर्यज ॥ ३२ ॥ होता यक्षत्वनस्पतिँ शमितारँ शतक्रतुँ हिरण्यपर्णमुक्थिनँ रशनां बिभ्रतं वशिं भगमिन्द्रं वयोधसम् । ककुभं छन्दऽ इहेन्द्रियं वशां वेहतं गां वयो दधद्वेत्वाज्यस्य होतर्यज ॥ ३३ ॥ होता यक्षत्स्वाहाकृतीरग्निं गृहपतिं पृथग्वरुणं भेषजं कविं क्षत्रमिन्द्रं वयोधसम् । अतिच्छन्दसं छन्दऽ इन्द्रियं बृहदृषभं गां वयो दधद्‍व्यन्त्वाज्यस्य होतर्यज ॥ ३४ ॥ देवं बर्हिर्वयोधसं देवमिंद्रमवर्धयत् । गायत्र्या छन्दसेन्द्रियं चक्षुरिन्द्रे वयो दधद्वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज ॥ ३५ ॥ देवीर्द्वारो वयोधसँ शुचिभिन्द्रमवर्धयन् । उष्णिहा छन्दसेन्द्रियं प्राणमिन्द्रे वयो दधद्वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु यज ॥ ३६ ॥ देवीऽ उषासानक्ता देवमिन्द्रं वयोधसं देवी देवमवर्धताम् । अनुष्टुभा छन्दसेन्द्रियं बलमिन्द्रे वयो दधद्वसुवने वसुधेयस्य वीतां यज ॥ ३७ ॥ देवी जोष्ट्री वसुधिती देवमिन्द्रं वयोधसं देवी देवमवर्धताम् । बृहत्या छन्दसेन्द्रियँ श्रोत्रमिन्द्रे वयो दधद्वसुवने वसुधेयस्य वीतां यज ॥ ३८ ॥ देवीऽ ऊर्जाहुती दुघे सुदुघे पयसेन्द्रं वयोधसं देवी देवमवर्धताम् । पङ्‍क्त्या छन्दसेन्द्रियँ शुक्रमिन्द्रे वयो दधद्वसुवने वसुधेयस्य वीतां यज ॥ ३९ ॥ देवा दैव्या होतारा देवमिन्द्रं वयोधसं देवौ देवमवर्धताम् । त्रिष्टुभा छन्दसेन्द्रियं त्विषिमिन्द्रे वयो दधद्वसुवने वसुधेयस्य वीतां यज ॥ ४० ॥ देवीस्तिस्रस्तिस्रो देवीर्वयोधसं पतिमिन्द्रमवर्धयन् । जगत्या छन्दसेन्द्रियँ शूषमिन्द्रे वयो दधद्वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु यज ॥ ४१ ॥ देवो नराशँसो देवमिन्द्रं वयोधसं देवो देवमवर्धयत् । विराजा छन्दसेन्द्रियँ रूपमिन्द्रे वयो दधद्वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज ॥ ४२ ॥ देवो वनस्पतिर्देवमिन्द्रं वयोधसं देवो देवमवर्धयत् । द्विपदा छन्दसेन्द्रियँ भगमिन्द्रे वयो दधद्वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज ॥ ४३ ॥ देवं बर्हिर्वारितीनां देवमिन्द्रं वयोधसं देवं देवमवर्धयत् । ककुभा छन्दसेन्द्रियँ यशऽ इन्द्रे वयो दधद्वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज ॥ ४४ ॥ देवोऽ अग्निः स्विष्टकृद्देवमिन्द्रं वयोधसं देवो देवमवर्धयत् । अतिछन्दसा छन्दसेन्द्रियँ क्षत्रमिन्द्रे वयो दधद्वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज ॥ ४५ ॥ अग्निमद्य होतारमवृणीतायं यजमानः पचन्पक्तिः पचन्पुरोडाशं बध्नन्निन्द्राय वयोधसे छागम् । सूपस्थाऽ अद्य देवो वनस्पतिरभवदिन्द्राय वयोधसे छागेन । अघत्तं मेदस्तः प्रतिपचताग्रभीदवीवृधत्पुरोडाशेन । त्वामद्यऽ ऋषे ॥ ४६ ॥ ॥ इति अष्टाविंशोध्याऽयः ॥


ॐ तत् सत्



GO TOP