॥ श्रीहंसराज स्वामी कृत ॥

॥ आगमसार ॥

(उत्तरार्ध)

पंचिका ११ वी
विदेहमुक्तिलक्षण

॥ श्रीरामसमर्थ ॥

समास १ ला
सप्तविधसमाधान


सांगितली जीवन्मुक्ति । परी विदेहमुक्ति ते कोणती ।
ये पंचसमासीं यथामति । बोलिजेत असे ॥१॥
परी येथें पडिला विचार । आचार्यादि मुनिवर ।
विदेहमुक्तीचा निर्धार । प्रारब्धक्षयीं केला ॥२॥
देह असतां विदेहमुक्ति । बोलतां विरोध येईल त्याप्रति ।
प्रारब्धक्षयीं जें प्रतिपादिती । तें विदेहकैवल्य ॥३॥
तरी विरोध न ये तयांसी । त्यांची विवक्षाचि ऐशी ।
पावतो विदेह कैवल्यासी । देहप्रारब्ध संपता ॥४॥
देह असतां विदेहमुक्ति । निर्विकल्पत्वें होय प्रतीति ।
मुक्तिकोपनिषदश्रुति । विदेहमुक्तिपर असे ॥५॥
अरूप जो वासनाक्षय । जो निर्विकल्प समाधि होय ।
तेचि विदेहमुक्ति निश्चय । श्रोतीं केला पाहिजे ॥६॥
तुर्येसहित वृत्तीसी । जो कां स्वानुभवें ग्रासी ।
पावला पूर्ण समाधानासी । उन्मनी तेही सांडुनी ॥७॥
मनाचे जालें उन्मन । उन्मनी तया अभिधान ।
स्वस्वरूपीं पाहतां मन । उत्पन्नचि नाहीं ॥८॥
दृश्य द्रष्टृत्वींच विरे । द्रष्टा द्रष्टेपणें नुरे ।
ते समयीं फुंज उतरे । मीपणाचा ॥९॥
मी ब्रह्म हा अभिमान । यासी वृत्तीचि कारण ।
निवृत्ति-पद तें अभिन्न । कळलें पाहिजे ॥१०॥
उपाधियोगें सात नामें । समाधानाचीं संकेत वर्मे ।
बोलिली असतीं श्रीरामें । दासरूपें अवतारू ॥११॥
संगत्याग आणि निवेदन । विदेहस्थिति अलिप्तपण ।
सहजस्थिति उन्मनी विज्ञान । हे सप्तही एकरूप ॥१२॥
याही वेगळे नामाभिधान । समाधानाचे संकेत वचन ।
असो हे सातचि लक्षण । भिन्न भिन्न सांगों ॥१३॥
संग म्हणजे मीपण । जें मुक्तपणाचे बंधन ।
तेंचि सांडिल्यावाचून । संगत्याग कैचा ॥१४॥
अहं ब्रह्म हें प्रतीति । तेचि त्रिपुटीतें दाविती ।
ते त्रिपुटी जेथें लया जाती । अधिष्ठानशेषत्वें ॥१५॥
दीप कापुरा मिळणी । कापूर जाता जळुनी ।
ज्योति काजळी दोन्ही । किमपी उरेना ॥१६॥
तैसें अज्ञान स्वानुभवज्ञानें । जाळून आपण लया जाणें ।
अनुभवेविण जे कां असणें । हाचि संगत्याग ॥१७॥
मीपणासहित तूंपण गेलें । मी ब्रह्म हेंही विरालें ।
उपरी जें निःसंग भरलें । हेंचि निवेदन ॥१८॥
मी देह कीं मी ब्रह्म । वृत्तीनें सांडिला हा भ्रम ।
केवळब्रह्मीं उपरम  । हे विदेहस्थिति ॥१९॥
जळीं जैसें कमळ भिजेना । आकाश वायूनें हलेना ।
वृत्तीवीण तैसे आपणां । सदृढ केले ॥२०॥
संपूर्ण उपाधि असतां । परीपूर्ण असें अलिप्तता ।
हें चवथें लक्षण तत्वतां । समाधानाचें ॥२१॥
जैसें प्रारब्धें देह व्यापारे । तैसे वर्तेना कां बारे ।
होय नव्हे करणें सरे । हें सजहस्थिति ॥२२॥
मन सांडून एकीकडे । आपण ओतप्रोत चहूंकडे ।
वृत्तिसहित मन बुडे । हेचि उन्मनी गा ॥२३॥
ज्ञान निःशेष हरपलें । अखंड परिपूर्णचि उरलें ।
यासींच विज्ञान बोलिलें । लक्षण सातवें ॥२४॥
वृत्तीरहित जें समाधान । निवडुनियां ज्ञानाज्ञान ।
संकेत जे कां भिन्नाभिन्न । परी ते एकरूप ॥२५॥
इति श्रीमदागमसारे । उपनिषत्तात्पर्यानुसारे ।
सप्तविधसमाधानप्रकारे । प्रथमसमासः ॥१॥



॥ श्रीराम समर्थ ॥

समास २ रा
निर्विकल्पसमाधिप्रकार


जागृति स्वप्न सुषुप्ति । ऐका जयातें म्हणती ।
कैसी तयांची स्थिति । स्वानुभवें वर्णिजे ॥१॥
लोकरीती जैसे दंडक । जागृतादि जें रूपक ।
त्या विलक्षण स्वानुभविक । बोलिजेत असे ॥२॥
आदौ सुषुप्ति अवधारा । स्वप्न जाणिजे तदनंतर ।
मुख्य जागृतीचे निर्धारा । निर्विकल्प वस्तु ॥३॥
लोकव्यापार जागृति । स्वप्न आणि सुषुप्ति ।
हे तिन्हीही अज्ञानभ्रांति । सुषुप्तीच निश्चयें ॥४॥
वार्ता नाहीं निज वस्तूची । भ्रमरूप अवस्था साची ।
यातना भोगिती फुकाची । जन्ममृत्युरूप ॥५॥
निद्रेमाजीं पुण्यपाप । स्वर्गनरकादि अमूप ।
सुख दुःख भोगिती परी अल्प । स्वप्नजागृती नाहीं ॥६॥
अनंत जन्माचें सुकृत । पुण्यमार्गी जे वर्तत ।
तयासी विविदिषा होत । कीं ब्रह्म जाणावें ॥७॥
गुरु शास्त्र आणि विचार । श्रवणमननादि प्रकार ।
स्वानुभवें आत्मसाक्षात्कार । अपरोक्ष जाले ॥८॥
हेंचि स्वप्न गा निश्चिती । चराचरें स्वप्नापरी दिसतीं ।
स्वानुभवें आत्मप्रतीति । परि ते भ्रमरूप ॥९॥
जागृतिपरी स्वप्नीं वाटे । परी ते माईक जाणावें खोटें ।
स्वानुभवें त्रिपुटी उठे । तरी जगृती कैसी ॥१०॥
नानात्व मिटलें एकनिर्वाणीं । एकचि जालें बहुधापणीं ।
दोन्हीं उर्मी जातां आटोनी । आपणा आपण लाभे ॥११॥
लाभे आपुला आपण । किंचिन्नसतां द्वैतभान ।
हेचि अनुभवाची खूण । स्वप्नांतील जागृती ॥१२॥
अनुभव अनुभवियांत । अनुभवेवीण अनुभव होत ।
स्वतां असतांहि निवांत । स्वप्नाकडे येतसे ॥१३॥
अनुभाव्यरूप जाला । अनुभव अनुभविता विराला ।
तरी वाटे कांही आला । जागृतीकडे ॥१४॥
जागरीं स्वप्न आठवी । तैसी अनुभाव्य उठाठेवी ।
पुढें जागृतीची पदवी । बोलतांचि नये ॥१५॥
न बोलतां कळे कैसे । बोलतां अर्थरूप होतसे ।
त्रिपुटी आटतां अपैसे । तेचि ते जागृती ॥१६॥
त्रिपुटीरहित जो अनुभव । परी अनुभवियासी कैंचा ठाव ।
एकलाचि उरे अपूर्व । एकपणेंविण ॥१७॥
द्वैत उत्पन्नचि नाहीं । रज्जूवरील जैसा अही ।
एका एकपण तेंही । बोलणे कैसें ॥१८॥
म्हणून एकपणेवीण । होणें न होणें सांडून ।
अखंड जे का परिपूर्ण । आपण वस्तु ॥१९॥
हेंही बोलणें नवचे । काज नसेचि मौनाचें ।
आहे नाहीं जाऊन साचें । नाहींपणें असे ॥२०॥
चंचलें निश्चल दवडिलें । चंचल स्वभावेंचि नाथिलें ।
मिथ्या तें सत्यत्वें राहिलें । नवचे कदा ॥२१॥
अनुभव अनुभविता । अनुभव्य आणि ध्येय ध्याता ।
ध्यान ज्ञानज्ञेय ज्ञाता । त्रिपुटी जितुक्या ॥२२॥
हे सर्वही चंचलपण । निश्चळ नव्हेती आपण ।
आठवितां निश्चल पूर्ण । चंचलत्व होतें ॥२३॥
कुंथून आकाशीं वळघता । शीणचि उरे तत्वतां ।
ठाइचे ठाई राहतां । पृथ्वीचवरी ॥२४॥
घाणवटीचें ढोर चालतां । श्रमे परी नवचे पंथा ।
ठाइचे ठाई असतां । चालणें व्यर्थ ॥२५॥
तैसें निश्चलपणें पाहतां । चंचलचि होय मागुतां ।
म्हणून मिथ्या चंचलाची वार्ता । सांडितां बरें ॥२६॥
चंचल जेणें सांडिलें । त्यासीही पाहिजे त्यागिलें ।
आतां जें कांही उरलें । कोण जाणे ॥२७॥
जेथें वाणी निवर्तली । अप्राप्य मनासी किल्ली ।
श्रुति जे ऐसी बोलिली । तें सत्यसत्य ॥२८॥
चंचल चक्र सांडून । ज्ञाता होय जो अभिन्न ।
या नांव पूर्णसमाधान । निर्विकल्परूप ॥२९॥
इति श्रीमदागमसारे । उपनिषत्तात्पर्यानुसारे ।
निर्विकल्पसमाधिप्रकारे । द्वितीयसमासः ॥२॥



॥ श्रीराम समर्थ ॥

समास ३ रा
शून्यखंडण


श्रोता म्हणे हेचि कैसें । कीं अनुभविता अनुभव नसते ।
तरी शून्यची निश्चयें असे । काहीं नाहीं ॥१॥
आपण वृत्तिशून्यचि व्हावें । तरीच समाधान पावावें ।
अन्यथा असे तें स्वभावें । अनुभवासी येतें ॥२॥
वक्ता म्हणे शून्य म्हणसी । तरी चंचलवृत्ति ते कोणासी ।
कळे वृत्तीतें कीं शून्यासी । विचारी बापा ॥३॥
शून्य तरी कांही नाहीं । वृत्तीसी कैसें जाणे पाहीं ।
जाणे तरी भूतजडातेंही । जाणीव असती ॥४॥
वृत्तीसी जरी जाणीव । हें बोलणेंची तो माव ।
मृगजलपानें अपूर्व । तृषाहरण होती ॥५॥
आणि श्रुतीसीही विरोध । स्वानुभवियासी आला बाध ।
श्रुति-ज्ञात्याहून अगाध । प्रमाण तें कोणतें ॥६॥
ज्याचे भास सर्व भासती । ऐसे बोलतसे श्रुति ।
वृत्तीवीण स्वानुभवप्रतीति । समाधिकालीं ज्ञात्यासी ॥७॥
हे दोन्हीही खोटे केले । मग घरचि बुडाले ।
वृत्तीनें वृत्ति जाणतां आले । अति दूषणचि कीं ॥८॥
जे वेदबाह्य असती । तेही वेदातें वंदिती ।
आणि ब्राह्मण असून जे दूषिती । ते अंत्यजाहुनी निकृष्ट ॥९॥
आणि स्वानुभवियांचे प्रमाण । वेदें घेतलें आपण ।
तयासी करितां अप्रमाण । त्याहून अधम कोणता ॥१०॥
वृत्ति जेणें जाणितली । वृत्ति नव्हे पाहिजे कळली ।
हे स्वानुभवें जरी उगवली । तरीच भुलि निवर्ते ॥११॥
सेवक जैसा राजयाचा । राजचिन्हीं मिरवे साचा ।
राजा म्हणून तयाचा । निर्धारू केला ॥१२॥
तैसी वृत्ति हे बापुडी । काय जाणे धडफुडी ।
सुषुप्तींत मारिली दडी । शून्यामाजीं ॥१३॥
वृत्ति असतां आपण जाणें । वृत्तीचा अंत पाहिला जेणें ।
शून्यासही प्रकाश करणें । स्वप्रभत्वें ॥१४॥
जाणतां सर्वज्ञ तो एक । त्यावीण सर्व हे माईक ।
असो शून्याचें कौतुक । वाटे या हेतु असे ॥१५॥
सर्व दृश्यजात सांडिलें । चंचल तितुकें प्रतीती आलें ।
वृत्तीनें अनुभवूं लागलें । ठक पडिले सहजची ॥१६॥
आपण निश्चळ हें कळेना । वृत्तीसी सत्यत्व असेना ।
कांही नाहीं हे वासना । सदृढ केली ॥१७॥
स्वरूपीं न होतां अभिन्न । वृत्तीचें गळालें अहंपण ।
सहजचि जाले वृत्तिशून्य । अविवेकानें ॥१८॥
वेगळेपणें पाहूं जातां । शून्यचि होतसे ज्ञाता ।
स्वरूपीं अभिन्न तत्वतां । विचारें जालें पाहिजे ॥१९॥
अभिन्न मुळींच आहे । साधक शोधून न पाहे ।
बळेंचि संदेहीं पडताहे । शून्यावस्थें ॥२०॥
एक वृत्तीकडे भरंगळती । एक शून्यामाजी पडती ।
विचारें जें अभिन्न होती । तेचि धन्य धन्य ॥२१॥
येथें श्रोता समजला । शून्याचा ठाव पुसिला ।
नाहीं तें नाहीं तयाला । बोलणें नलगे ॥२२॥
परी अनुभवासी ठाव नाहीं । यासी कैसें करणें पाही ।
जैसे असे यथार्थ तेंही । निरोपावें आम्हां ॥२३॥
याचें उत्तर पुढलें समासीं । दीजेत असे निश्चयेसी ।
श्रोता सावधान मानसीं । सदृढ असावे ॥२४॥
इति श्रीमदागमसारे । उपनिषत्तात्पर्यानुसारे ।
शून्यखंडनप्रकारे । तृतीयसमासः ॥३॥



॥ श्रीराम समर्थ ॥

समास ४ था
पूर्णसमाधानप्रकार


वृत्तीसहित सर्वांते जाणे । आपुलेनि सर्वज्ञपणें ।
वृत्त्यादि जडें संपूर्णें । हें काय जाणती ॥१॥
गर्भगत लेंकुरा ज्ञान । होतें मातेचें परिपूर्ण ।
तरी अखंड दंडायमान । वृत्तीसी कळूं येतें ॥२॥
गर्भस्थ न जाणें माता । वृत्तीसी न कळे हिंपुटी होतां ।
तरी अनुभवाची वार्ता । केवी बोलावी ॥३॥
अनुभववृत्ति सांडून । विचारेंचि व्हावे अभिन्न ।
न जाणतां जें का परिपूर्ण । तेंचि आपण निश्चयेसी ॥४॥
दृश्यत्वें वृत्तीसी सांडिलें । स्वप्रभत्वें शून्य ओलांडिलें ।
मग अपसयाचि उरलें । अभिन्न ब्रह्म जे कां ॥५॥
ब्रह्म जरी अगोचर । आपन भिन्न असतां जर ।
तरी अनुभवाचा विकार । सुखी होता ॥६॥
आपण तेंचि जरी जाणावें । अभिन्न कैसें अनुभवावें ।
आपुला खांदा बैसावें । आपण केवी ॥७॥
साखर गोड जिव्हेसी । कस्तुरी सुगंध घ्राणासी ।
रूप सुंदर डोळ्यासी । भिन्नत्वामुळें ॥८॥
साखर साखरेची न घे गोडी । कस्तुरी सुगंध केवी निवडी ।
आपणातें देखे आवडी । डोळाचि कैसा ॥९॥
जिव्हा सर्व रसातें जाणे । आपणातें चाखूं नेणें ।
परी जिव्हेची रसज्ञता कोणें । निवारिली पा ॥१०॥
तैसा आपण आपणासी । अनुभवा नवचे दशी ।
परी अनुभव्य रूप तयासी । निवारी कोण ॥११॥
आहे तैसें आहेच आहे । अनुभवासी कोण लाहे ।
अखंड अद्वैतचि राहे । अनंतरूप ॥१२॥
द्वैताद्वैत बोलणें काय । नाम संकेत वाया जाय ।
पुढे खुंटला उपाय । अनिर्वाच्य वस्तु ॥१३॥
ऐसें ऐकोनि श्रोता । स्वानुभवें होय बोलतां ।
सप्रेम दाटला पुरता । माथा चरणीं ठेविला ॥१४॥
म्हणे स्वस्वरूप निर्विकार । अभिन्नत्वेंचि निर्धार ।
तेथें अनुभूतीचा केर । द्वैतेंवीण असेना ॥१५॥
चंचलें जरी अनुभवावें । तरी तें माईकचि स्वभावें ।
तेणेंगुणें बळें संभवें । शून्य संदेह ॥१६॥
आपण परिपूर्ण अखंड । वितुळलें चंचळाचें बंड ।
शून्य शून्यपणें द्वाड । मुळिंच नाहीं ॥१७॥
कैचें जड कैचें चंचळ । शून्यत्वाचा धुतला विटाळ ।
आपुला आपण केवळ । परिपूर्ण असे ॥१८॥
ब्रह्मासि ब्रह्मत्व दिधले । निःसंगासी निःसंग केले ।
निर्विकल्पाचें मोडिलें । सविकल्पपण ॥१९॥
आतां संदेहचि नाहीं । नसे संशया उरी कांहीं ।
धन्य तुमचा अनुग्रही । साफल्य जालें ॥२०॥
ऐकोनी श्रोत्यांचें समाधान । वक्ता आनंदला पूर्ण ।
पडलें दोघा आलिंगन । अश्रु नयन डवरले ॥२१॥
म्हणे माझिया श्रमाचे । परिहार जाले गा साचे ।
गुह्य जें का सदाशिवाचें । आकळलें तुम्हां ॥२२॥
आमुच्या अंतरीं होतें । तें तुम्हां बाणलें अवचितें ।
हेंचि असो सुदृढ तुमतें । सत्य सत्य त्रिवाचा ॥२३॥
जालें परम समाधान । तुटला बोल खुंटले मौन ।
परिपूर्ण स्वानंदघन । वस्तु वस्तुत्वें ॥२४॥
निर्विकल्पता जया बाणली । त्याची वर्तणुक कैसीं जाली ।
तें पुढेले समासीं बोलिली । अवधारोत साधक ॥२५॥
इति श्रीमदागमसारे । उपनिषत्तात्पर्यानुसारे ।
पूर्णसमाधानप्रकारे । चतुर्थ समासः ॥४॥



॥ श्रीराम समर्थ ॥

समास ५ वा
विदेहस्थितीप्रकार


ऐका तया पुरुषाची स्थिति । ब्रह्माकारत्व आदिअंतीं ।
मी ब्रह्म कीं देह निश्चिती । आठवचि नाहीं ॥१॥
मी देह आहे कीं नाही । याचें विस्मरण पडिलें पाहीं ।
मी ब्रह्म होय अथवा नाहीं । हा संशयोचि मेला ॥२॥
एवं कल्पनेसी सांडिलें । पूर्ण पूर्णत्वीं समरसलें ।
म्हणसी देह काष्ठवत्‌ पडिले । ऐसें नाही ॥३॥
तीं पूर्वसंस्कारें चळतें । त्रिविध कार्य निफजतें ।
आपण स्वस्वरूप स्मरणातें । विस्मरणातीत ॥४॥
कुल्लाळ पावला राजपदवी । मग रासभें कासया राखावी ।
तैसी देहद्वयाची उठाठेवी । निर्विकल्पा कासया ॥५॥
असो स्मरणविस्मरणावरी । बिंदुलें घातलें निर्धारीं ।
शुष्क तृणाचे परी । देहद्वय वर्तती ॥६॥
देहासी अति सुख जालें । कीं अत्यंत दुःखें पीडिलें ।
जागृत की झोपीं गेलें । न स्मरे तो ॥७॥
देह स्वजनीं कीं रानीं । भूमीं कीं अंथरूणीं ।
ग्रामीं कीं स्मशानीं । न स्मरे तो ॥८॥
देशीं कीं विदेशीं । कुग्रामीं कीं काशीं ।
वोहळीं कीं भागिर्थीसी । न स्मरे तो ॥९॥
पलंगीं कीं चौरंगीं । शीतळीं की आगीं ।
भोगी कीं विरागीं । न स्मरे तो ॥१०॥
ब्राह्मण कीं क्षत्रीं । संन्याशी कीं अग्निहोत्री ।
पुत्रपौत्रीं कीं अपुत्रीं । न स्मरे तो ॥११॥
मनुष्य कीं गंधर्व । देव किंवा दानव ।
रंक असे कीं राव । न स्मरे तो ॥१२॥
समुदाई कीं एकला । चालतो कीं बैसला ।
नाचतो कीं निजेला । न स्मरे तो ॥१३॥
तृषित किंवा प्याला । धाला किंवा भुकेला ।
चंदनें कीं विष्ठेनें लेपिला । न स्मरे तो ॥१४॥
पादचारी कीं सुखासनी । संगे पुरुष कीं कामिनी ।
कंठी हार कीं धामिनी । न स्मरे तो ॥१५॥
निंदिती कीं स्तविती । पूजिती कीं ताडिती ।
ओढिती कीं फाडिती । न स्मरे तो ॥१६॥
नेसला कीं नागवा । चेतन कीं जड पडावा ।
बांधिला किंवा सोडावा । न स्मरे तो ॥१७॥
जन्मलें कीं मेलें । जाळिलें कीं पुरिलें ।
किंवा वैकुंठासी नेलें । न स्मरे तो ॥१८॥
मद्यपी जैसा उन्मत्त । वस्त्रशस्त्रातें नेणत ।
तैसा हा विदेहमुक्त । देहातें न स्मरे तो ॥१९॥
येणेंचि परी वाणी । बोलती किंवा मौनी ।
लौकिकी कीं पुराणी । न स्मरे तो ॥२०॥
शिकवी कीं वेडा लावी । शुभाशुभ कोणे जाणावी ।
निंदा कीं स्तवनीं प्रवर्तावी । न स्मरे तो ॥२१॥
भजनीं कीं श्रवणीं । कीं प्रवर्ते वक्तेपणीं ।
आगमीं कीं वेदपठणीं । न स्मरे तो ॥२२॥
ऐकतो कीं पाहतो । खातो कीं वास घेतो ।
अस्पर्श किंव स्पर्शतो । तेही स्मरेना ॥२३॥
तैसेचि मनाचेही धर्म । धर्म चिंती की अधर्म ।
कुकर्म कीं अकर्म । न स्मरे तो ॥२४॥
व्यापारीं कीं स्वप्नीं । कीं सुषुप्तींत पडे जाउनी ।
शोकें कीं हर्षे होन्ही । न स्मरे तो ॥२५॥
मननीं कीं देवताध्यानीं । सगुणीं किंवा निर्गुणीं ।
अथवा लागे विषय चिंतनीं । न स्मरे तो ॥२६॥
लोकांती कीं एकांती । भोगीं किंवा विरक्ति ।
सुवर्ण किंवा माती । न स्मरे तो ॥२७॥
स्वर्गीं कीं पाताळी । सत्यलोकीं कीं भूमंडळीं ।
कीर्तनी कीं गोंधळीं । न स्मरे तो ॥२८॥
धामीं कीं आरामीं । जनीं किवा श्रीरामीं ।
निष्काम किंवा कामीं । न स्मरे तो ॥२९॥
मन आहे कीं नाहीं । समाधीं कीं प्रवाहीं ।
गेलें कीं आलें पाहीं । न स्मरे तो ॥३०॥
हें ब्रह्मांड गेलें कीं आहे । सृष्टी कीं स्थिति होताहे ।
कीं लया गेलें सर्व हें । न स्मरे तो ॥३१॥
कैचें वैकुंठ कैचें कैलास । सर्व आटलें एक मूस ।
पंच भूतांचा बा कस । वितळून गेला ॥३२॥
कैंची माया कैंचे अज्ञान । कैंचे ध्यान कैंचे ज्ञान ।
कैंची समाधि उत्थान । जाणिव नेणीव कैंची ॥३३॥
ऐशी स्थिति जया पुरुषाची । तया वर्णिता मति कैंची ।
सविकल्प कीं निर्विकल्पाची । दशा राहिली ॥३४॥
ऐशी दशा नव्हे जयासी । स्थिति तरी आठवा मानसीं ।
संग्रामशूर जो पुण्यराशी । त्यासीच घडे ॥३५॥
मुखीं बोलतां वाटे सोपें । करणीं करतां टीर कांपें ।
देहबुद्धि सांडितां अति सोपें । कठीण नव्हे ॥३६॥
देह प्रारब्धा आधीन । हें नव्हें की अप्रमाण ।
याचा सांडिताही अभिमान । आयुष्य आहे तों न मरे ॥३७॥
येथें असे गुरुकिल्ली । अहंकारें तनु धरिली ।
उभयासहित जेणें टाकिली । टाकित्या सहित ॥३८॥
एक गेला एक राहिला । तेणें अवलंबिलें तिजला ।
राहो जावो आम्हांला । शब्द नाहीं ॥३९॥
इति श्रीमदागमसारे । उपनिषत्तात्पर्यानुसारे ।
विदेहस्थितिप्रकारे । पंचमसमासः ॥५॥
विदेहलक्षणपंचिका संपूर्णा ॥११॥ ओवीसंख्या १४२ ॥

GO TOP