अग्निपुराणम्

षट्चत्वारिंशोध्यायः

शालग्रामादिमूर्तिलक्षणकथनम् -


भगवानुवाच -
शालग्रामादिमूर्ततींश्च वक्ष्येहं भुक्तिमुक्तिदाः ।
वासुदेवोऽसितो द्वारे शालग्रामद्विचक्रकः ॥ १ ॥
ज्ञेयः सङ्‌कर्षणो लग्नद्विचक्रो रक्त उत्तमः ।
सूक्ष्मचक्रो बहुच्छिद्रः प्रद्युम्नो नीलदीर्घकः ॥ २ ॥
पीतोऽनिरुद्धः पद्माङ्‌को वर्तुलो द्वित्रिरेखवान् ।
कृष्णो नारायणो नाभ्युन्नतः शुषिरदीर्घवान् ॥ ३ ॥
परमेष्ठो साब्जचक्रः पृष्ठच्छिद्रश्च विन्दुमान् ।
स्थूलचक्रोऽसितो विष्णुर्मध्ये रेखा गदाकृतिः ॥ ४ ॥
नृसिंहः कपिकः स्थूलवक्रः स्यात् पञ्चबिन्दुकः ।
वराहः शक्तिलिङ्‌गः स्यात् तच्चक्रौ विषमौ सृतौ ॥ ५ ॥
इन्द्रनीलनिभः स्थूलस्त्रिरेखालाञ्छितः शुभः ।
कूर्मस्तथोन्नतः पृष्ठे वर्तुलावर्तकोऽसितः ॥ ६ ॥
हयग्रीवोङ्‌कुशाकाररेखो नीलः सबिन्दुकः ।
वैकुण्ठः एकचक्रोऽब्जी मणिभिः पुच्छरेखकः ॥ ७ ॥
मत्स्यो दीर्घस्त्रिबिन्दुः स्यात् काचवर्णस्तु पूरितः ।
श्रीधरो वनमालाङ्‌कः पञ्जरेखस्तु वर्तुलः ॥ ८ ॥
वामनो वर्तुलश्चातिह्रस्वो नीलः सबिन्दुकः ।
श्यामस्त्रिविक्रमो दक्षरेखो वामेन बिन्दुकः ॥ ९ ॥
अनन्तो नागभोगाङ्‌गो नैकाभो नैकमूर्तिमान् ।
स्थूलो दामोदरो मध्यचक्रो द्वाःसूक्ष्मबिन्दुकः ॥ १० ॥
सुदर्शनस्त्वेकचक्रो लक्ष्मीनारायणो द्वयात् ।
त्रिचक्रश्चाच्युतो देवस्त्रिचक्रो वा त्रिविक्रमः ॥ ११ ॥
जनार्दनश्चतुश्चक्रो वासुदेवश्च पञ्चभिः ।
षड्चक्रश्चैव प्रद्युम्नः सङ्‌कर्षणश्च सप्तभिः ॥ १२ ॥
पुरुषोत्तमोऽष्टचक्रो नवव्यूहो नवाङ्‌कितः ।
दशावतारो दशभिर्दशैकेनानिरुद्धकः ।
द्वादशात्मा द्वादशभिरत ऊर्ध्वमनन्तकः ॥ १३ ॥
इति आदिमहापुराणे आग्नेये
शालग्रामादिमूर्तिलक्षणं नाम षट्चत्वारिंशोऽध्यायः ॥ ४६ ॥


GO TOP